Leven in het Lab #5 De Oeverlibel

Van veel insecten die in de sloten van het Levend Lab vinden, leven alleen de onvolwassen stadia in het water. Zo ook de larven van de gewone oeverlibel. Deze jagers van de sloot zijn niet zo kieskeurig; op hun menu staan muggenlarven, waterpissebedden en zelfs kleine visjes. In van alles wat er langs hun neus zwemt, zien zij een lekker hapje!

Foto: Els Baalbergen

Lichaam – larve

De larven van de gewone oeverlibel zijn bruin, hebben een grote kop met twee facetogen, zes poten en een dik achterlijf. Ook hebben ze een vangmasker, waarmee ze hun prooi vangen. Als een prooi in de buurt van de libellenlarve komt, stulpt het zijn vangmasker uit. De larven van de gewone oeverlibel zijn best wel lui, ze jagen niet echt, maar wachten op de bodem tot een prooi langskomt.

Lichaam – volwassenen

De volwassen oeverlibellen leven boven het water en hebben twee paar vleugels, waarmee ze uitstekend kunnen vliegen. Mocht je er één zien vliegen, ren er dan niet achter aan, dat redt je toch niet! Ze kunnen snelheden van wel 50 km/u bereiken! Bovendien vliegen ze vaak rondjes en komen ze op dezelfde plek weer terug. Zo is ook onderstaande oeverlibel gefotografeerd, dit mannetje vond het heerlijk om tussen zijn vluchten door op één van de traptreden van het Levend Lab te zonnen. Een vrouwtjes oeverlibel ziet er net weer anders uit en is van het mannetje te onderscheiden doordat ze niet blauw met zwart is, maar geel met zwart.

Paring

De paring van libellen is een ingewikkelde aangelegenheid. Het mannetje moet zijn sperma namelijk eerst van achteren verplaatsen naar het paringsorgaan, aan de voorkant van zijn achterlijf. Dan gaat het mannetje op zoek naar een vrouwtje en grijpt zich vast met zijn achterlijf achter haar kop. Ze vormen dan een soort tandem: het paringswiel. Een imposant gezicht als je ze samen ziet vliegen. Het vrouwtje kan dan sperma opnemen van het mannetje als ze haar achterlijf naar het voortplantingsorgaan van het mannetje brengt. Na de bevruchting zet het vrouwtje de eitjes af in het water, door vliegend met de achterlijfspunt op het wateroppervlak te tikken. Het mannetje houdt haar nog wel in de gaten, om andere mannetjes te verjagen.

Foto: Juri Kowski

Paringswiel

Ontwikkeling

Na vijf tot zes weken kruipen de larven uit de eitjes. De larven van de oeverlibel leven op de bodem van de sloot, soms deels ingegraven. Om te kunnen groeien vervellen libellenlarven regelmatig. De verschillende larvenstadia verschillen niet veel van elkaar, wel worden de vleugels steeds beter zichtbaar.

Een volgroeide libellenlarve kruipt uit het water voor zijn laatste vervelling. De larve zoekt een geschikte plek om te vervellen en vervelt voor de laatste keer, de huid breekt op zijn rug open en de volwassen libel kruipt eruit. Een geleidelijke gedaanteverwisseling dus, libellen behoren dan ook tot de hemimetabole insecten met een onvolledige gedaanteverwisseling. Het grootste gedeelte van zijn leven is een oeverlibel larve, dit kan wel zo’n 2 tot 3 jaar duren. Van mei tot en met augustus worden de meeste volwassen oeverlibellen gezien.

BLog13 Foto Ian Kirk Broad_Bodied_Chaser_dragonfly_exuvia_(8751309250)
Een libellenlarvehuidje, waaruit de volwassen libel is gekropen

Soorten

In de sloten van het Levend Lab hebben we alleen libellenlarven van de gewone oeverlibel (Orthetrum cancellatum) gevonden. De steenrode heidelibel (Sympetrum vulgatum) hebben we ook vliegend in het Levend Lab waargenomen, maar niet als larve in de slootjes. In de slootjes hebben we wel meerdere soorten waterjufferlarven gevonden, die zijn net wat kleiner en slanker dan de “echte libellen”. Maar daarover later meer!

Foto: Els Baalbergen

Larven van waterjuffers

blog13-bovenfiguur

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s