Biodiversiteit onderzoeken met eDNA

Het CML en Naturalis Biodiversity Center gaan samen werken in het Levend Lab om onderzoek te doen naar eDNA. Met dit onderzoek hopen we in de toekomst beter onderzoek te doen naar biodiversiteit. Maar wat is biodiversiteit eigenlijk en waarom is het belangrijk? Wat is eDNA en wat willen we gaan onderzoeken in het Levend Lab? Antwoorden op al deze vragen vind je in deze blog!

Biodiversiteit

Overal op de wereld komen soorten voor, zoals planten, dieren en schimmels, op de ene plek meer dan op de andere. Op landbouwgrond waar een boer maar één soort wil laten groeien, komen bijvoorbeeld minder soorten voor dan in een natuurgebied waar alle soorten de kans krijgen te bestaan. De verscheidenheid aan soorten wordt ook wel aangeduid met biodiversiteit. Hoe meer verschillende soorten, hoe hoger de biodiversiteit.

Biodiversiteit is, sinds het ontstaan van het leven, altijd blijven veranderen, daar is niks raars aan. Maar de invloed van de mens is extreem, zoals het intensief gebruik van grond, de introductie van invasieve soorten en klimaatverandering. Daardoor neemt de biodiversiteit de laatste jaren in een abnormaal tempo snel af.

Alle soorten hebben een eigen plekje in een ecosysteem, ze hebben relaties met elkaar en vormen samen een voedselweb. Dat de biodiversiteit niet te laag is, is cruciaal voor de diensten die ecosystemen vervullen, zoals de afbraak van afvalstoffen en de circulatie van voedingsstoffen. Wanneer er veel soorten aanwezig zijn, is er een grote kans dat een andere soort zijn plek in kan nemen en dat de processen in zo’n ecosysteem gewoon doorgaan. Daarnaast is een hoge biodiversiteit nuttig voor de mens, omdat het kansen biedt om in de toekomst verschillende dier- en plantensoorten te onderzoeken. Zo kunnen soorten in de toekomst bijvoorbeeld nuttig blijken voor de ontwikkeling van medicijnen.

Het meten van biodiversiteit

Omdat dankzij biodiversiteit ecosystemen allerlei diensten vervullen, is het essentieel dat de aanwezige biodiversiteit goed bekend is en behouden kan worden. Maar de methode die hier momenteel voor gebruikt wordt, is kostbaar. Om biodiversiteit te meten worden soorten gevangen en op naam gebracht. Dit vangen kost veel tijd, er zijn veel vangstmethoden nodig omdat verschillende soorten zich vaak op verschillende plekken bevinden; in bijvoorbeeld de grond, de lucht, een boom of het water. Voer je verschillende vangstmethoden bij verschillende meetpunten uit, dan kan je die moeilijk met elkaar vergelijken. Een ander probleem is dat het heel veel tijd vergt om alles op naam te brengen; veel soorten zijn alleen onder de microscoop van elkaar te onderscheiden door specialisten en voor sommige soorten kan alleen DNA onderzoek uitsluitsel geven. Om het meten van biodiversiteit minder tijd te laten kosten en om de metingen gestandaardiseerd uit te voeren, wordt er momenteel veel onderzoek gedaan naar een techniek die eDNA wordt genoemd.

eDNA

eDNA staat voor environmental DNA, oftewel DNA dat in de omgeving aanwezig is. Elk organisme, zoals een dier, een plant of een schimmel, bevat DNA. DNA bevat heel veel informatie, er is onder andere uit af te lezen tot welke soort het behoort. eDNA is een methode waarbij het DNA van dieren en planten wordt onderzocht zonder dat ze zelf gevangen of verzameld worden. Alle beesten en planten laten namelijk sporen achter in hun omgeving. Dit gebeurt bijvoorbeeld als dieren vervellen, ontlasting achter laten of doodgaan. En in al dat materiaal zit DNA, dit blijft in de omgeving rondzwerven en wordt daarom eDNA genoemd.

blog09-dna-streng

eDNA in het levend lab

Er is al veel onderzoek gedaan naar eDNA, maar er is nog meer onderzoek nodig. Zo is nog niet precies duidelijk hoe het DNA zich door het water verplaatst, het kan zijn dat het zich vooral op de bodem van de sloot of juist aan de oppervlakte bevindt. Of misschien zwerft het eDNA van de ene soort op een andere plek dan van een andere soort. Daarnaast is het mogelijk dat bij de aanwezigheid van bepaalde bacteriën en schimmels het eDNA sneller wordt afgebroken. Ook kan de aanwezigheid van bepaalde chemische stoffen, waar we in het Levend onderzoek naar gaan doen, invloed hebben op de afbraak van het eDNA. Op al dit soort vragen moeten antwoorden komen voordat eDNA gestandaardiseerd kan worden gebruikt voor het bepalen van de aanwezigheid van soorten. Daarom gaat Naturalis samen met het CML samenwerken in het Levend Lab om hier meer onderzoek naar te doen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s